Slachtoffer van oplichting in België: wat kunt u doen? (2026)

Wat is oplichting volgens de Belgische wet?

De Belgische wet definieert oplichting als het bewust misleiden van iemand om een vermogensvoordeel te verkrijgen. De sleutelwoorden zijn bewuste misleiding en vermogensvoordeel. Concrete voorbeelden:

• Een webshop die betalingen ontvangt maar nooit levert en onbereikbaar wordt
• Een aannemer die een aanbetaling neemt en verdwijnt zonder werk te leveren
• Iemand die een product verkoopt dat niet bestaat of fundamenteel anders is dan beschreven
• Valse facturen of nepmails die u ertoe brengen geld over te schrijven
• Telefonische of online oplichting waarbij u wordt overtuigd geld te storten

Oplichting is een strafrechtelijk misdrijf waarop gevangenisstraf en boetes staan. Maar u heeft ook civielrechtelijke mogelijkheden om uw schade te recupereren.

Stap 1: Verzamel al uw bewijzen

Voordat u ook maar iets onderneemt, verzamelt u alles wat de oplichting bewijst. Bewaar en print:

• Betalingsbewijzen, bankafschriften, overschrijvingen
• E-mails, berichten, chatlogs, screenshots van advertenties
• Het contract, de bestelbevestiging of de factuur
• Screenshots van de website of het profiel van de oplichter
• Alle correspondentie na de oplichting waarbij u om terugbetaling heeft gevraagd

Stap 2: Contacteer uw bank

Als u via overschrijving of bankkaart heeft betaald, contacteert u onmiddellijk uw bank.

Bij bankkaart of kredietkaart: u kunt een chargeback aanvragen. Dit is een procedure waarbij uw bank het bedrag terugvordert van de bank van de verkoper. Dit werkt het best als u snel handelt, bij voorkeur binnen 8 weken na de betaling.

Bij overschrijving: een terugvordering is moeilijker maar niet onmogelijk. Uw bank kan contact opnemen met de ontvangende bank als de fraude snel wordt gemeld. In sommige gevallen kan ook Febelfin bemiddelen.

Bij cash betaling: terugvordering via de bank is niet mogelijk. U bent aangewezen op juridische stappen.

Stap 3: Dien een klacht in bij de politie

Oplichting is een strafbaar feit. U kunt klacht indienen bij uw lokale politie of rechtstreeks bij het parket. Wat u meebrengt:

• Uw identiteitsbewijs
• Alle bewijzen die u heeft verzameld
• Een duidelijke chronologische beschrijving van wat er is gebeurd

De politie stelt een proces-verbaal op. Dat PV is de basis voor een strafrechtelijke vervolging van de dader en versterkt ook uw positie in een civiele procedure.

Voor online oplichting kunt u ook terecht bij de Computer Crime Unit van de federale politie of een klacht indienen via ecops.be.

Stap 4: Meld bij de bevoegde instanties

Naast een politieklacht kunt u de oplichting ook melden bij de FOD Economie (meldpunt voor oplichting door bedrijven, valse webshops en misleidende handelspraktijken), de ombudsdienst van uw sector (energie, telecom, financiën) of bij Safeonweb.be voor phishing en valse e-mails.

Stap 5: Vorder uw geld civielrechtelijk terug

Een strafklacht is één ding. Uw geld terugkrijgen is een ander.

Voor kleine bedragen (tot 5.000 euro) kunt u naar de vrederechter stappen via een eenvoudige procedure. U dient een verzoekschrift in, de procedure is relatief snel en u heeft geen advocaat nodig, al is het wel aangeraden. Voor hogere bedragen stapt u naar de rechtbank van eerste aanleg.

Als de oplichter bekend is en u een vonnis verkrijgt, kan een gerechtsdeurwaarder het vonnis uitvoeren: bankrekeningen laten blokkeren, roerende goederen laten aanslaan of loon laten inhouden.

Wat als de oplichter in het buitenland zit?

Online oplichting komt vaak van buitenlandse websites of verkopers. Dit maakt de procedure moeilijker maar niet onmogelijk. Mogelijke stappen:

• Europees betalingsbevel: voor schulden binnen de EU kunt u via een vereenvoudigde Europese procedure een uitvoerbare titel verkrijgen
• Europese procedure voor geringe vorderingen: voor bedragen tot 5.000 euro binnen de EU bestaat een specifieke vereenvoudigde procedure
• Uw bank inschakelen: bij betaling via kaart is een chargeback nog altijd mogelijk ongeacht het land van de verkoper
• PayPal of andere betaaldiensten: de meeste betaaldiensten hebben een eigen geschillenprocedure voor aankopen waarbij het product niet is geleverd

Een advocaat consumentenrecht kan u adviseren welke weg het meest kans op succes heeft in uw specifieke situatie.

Wanneer heeft u een advocaat nodig?

In deze situaties is juridische bijstand sterk aanbevolen:

• Het bedrag is aanzienlijk (meer dan 2.500 euro)
• De oplichter is een bedrijf of ondernemer met middelen
• U wil tegelijk een strafklacht en een civiele vordering combineren
• De oplichter betwist uw vordering en dreigt zelf juridische stappen te ondernemen
• De oplichter zit in het buitenland
• Uw bank weigert een chargeback te verwerken

Hoe Recht In Uw Schoenen u helpt

Wij koppelen u gratis aan een Vlaamse advocaat die past bij uw situatie. Eén exclusieve match, doorgaans contact binnen 24 uur. U kunt uw aanvraag indienen in 60 seconden en betaalt enkel uw advocaat, alleen als u beslist verder te gaan.