Pesterijen op het werk in België: uw rechten en wat u kunt doen (2026)

Wat zijn pesterijen op het werk volgens de Belgische wet?

De Belgische wet definieert pesterijen op het werk als onrechtmatig gedrag dat zich herhaaldelijk voordoet over een bepaalde periode en waarbij een werknemer psychisch of fysiek wordt aangetast. Concreet gaat het om gedragingen die herhaaldelijk plaatsvinden, bedoeld zijn of tot gevolg hebben dat de waardigheid van de werknemer wordt aangetast en die een bedreigende, vijandige, beledigende, vernederende of kwetsende omgeving creëren.

Het gaat dus niet alleen om roepen of schelden. Ook subtielere vormen tellen mee.

Voorbeelden van pesterijen die de wet erkent

Veel slachtoffers twijfelen of hun situatie 'erg genoeg' is. De wet trekt geen grens op basis van ernst, maar op basis van patroon en impact.

• Systematisch negeren of uitsluiten van vergaderingen of communicatie
• Belachelijk maken voor collega's of ondergeschikten
• Onmogelijke opdrachten geven of bewust nutteloos werk toewijzen
• Roddelen of valse geruchten verspreiden
• Bedreigingen, ook als die nooit worden uitgevoerd
• Privéleven of uiterlijk bekritiseren op de werkvloer
• Buitensporige of onredelijke kritiek op werk dat objectief correct is
• Toegang tot informatie of middelen weigeren die nodig zijn voor het werk

Wie kan pestgedrag plegen?

• Een directe leidinggevende of manager
• Een collega op hetzelfde niveau
• Een ondergeschikte (omgekeerd pestgedrag)
• Een derde partij zoals een klant of leverancier, als de werkgever niets doet om u te beschermen

De werkgever is verplicht om een beleid te voeren dat pesterijen voorkomt en bestrijdt. Doet hij dat niet, dan draagt hij zelf een juridische verantwoordelijkheid.

Welke stappen kunt u zetten?

Stap 1: Documenteer alles

Voordat u iemand aanspreekt of een klacht indient, begint u met bewijzen verzamelen. Een advocaat of een rechtbank heeft concrete feiten nodig.

• E-mails, berichten en chatlogs
• Notities met datum, tijdstip, wat er werd gezegd en wie erbij was
• Getuigenverklaringen van collega's die iets gezien of gehoord hebben
• Medische attesten als u psychische of fysieke klachten ondervindt

Houd een logboek bij. Noteer elk incident zo snel mogelijk na het moment dat het plaatsvond.

Stap 2: Spreek de vertrouwenspersoon of preventieadviseur aan

Elke onderneming in België is wettelijk verplicht om een vertrouwenspersoon of een preventieadviseur psychosociale aspecten aan te stellen. U heeft het recht om deze persoon in vertrouwen te contacteren. Dit is een interne klacht en is vertrouwelijk. De vertrouwenspersoon kan bemiddelen, maar heeft geen beslissingsmacht.

Als uw bedrijf te klein is voor een eigen vertrouwenspersoon, kunt u terecht bij een externe dienst voor preventie en bescherming op het werk (EDPB).

Stap 3: Formele interne klacht indienen

Als informele bemiddeling niet werkt, kunt u een formele klacht indienen bij de preventieadviseur. Vanaf dat moment heeft u wettelijke bescherming: uw werkgever mag u niet ontslaan of benadelen omwille van uw klacht. Die bescherming geldt ook voor getuigen die een verklaring afleggen.

Stap 4: Externe instanties inschakelen

Als de interne weg geen resultaat oplevert, zijn er externe opties:

• Sociaal Inspectie (Toezicht Welzijn op het Werk): u kunt een klacht indienen bij de federale inspectiedienst
• Vakbond: als u lid bent, kan uw vakbond u begeleiden
• Rechtbank van eerste aanleg of arbeidsrechtbank: u kunt een juridische procedure opstarten

Stap 5: Juridische stappen via een advocaat

Een advocaat arbeidsrecht kan u helpen om een schadevergoeding te vorderen voor geleden psychische schade, een ontslag dat volgde op uw klacht te betwisten als beschermd ontslag, of een strafklacht in te dienen als het pestgedrag ook strafbare feiten bevat.

Wat is de verjaringstermijn?

In arbeidsrecht gelden strikte termijnen. Voor vorderingen op basis van de wet op welzijn op het werk bedraagt de verjaringstermijn één jaar vanaf het moment dat u kennis had van de feiten. Wacht niet te lang. Hoe langer u aarzelt, hoe moeilijker het wordt om te bewijzen en te vorderen.

Wat als u wordt ontslagen nadat u klacht heeft ingediend?

Dit heet beschermd ontslag en is in België verboden. Als uw werkgever u ontslaat nadat u een formele klacht heeft ingediend wegens pesterijen, heeft u recht op een beschermingsvergoeding van minimaal 6 maanden brutoloon, bovenop eventuele andere vergoedingen.

Wanneer heeft u een advocaat nodig?

Niet elke situatie vereist onmiddellijk een advocaat. Maar in deze gevallen is juridische bijstand sterk aanbevolen:

• Uw werkgever ontkent alles en de interne procedure loopt vast
• U bent ontslagen nadat u klacht heeft ingediend
• U overweegt een procedure voor de arbeidsrechtbank
• U wil schadevergoeding vorderen
• Het pestgedrag bevat ook elementen van seksuele intimidatie of agressie

Een gespecialiseerde advocaat arbeidsrecht weet precies welke bewijzen u nodig heeft, welke termijnen gelden en hoe u het maximale resultaat haalt uit uw situatie.

Hoe Recht In Uw Schoenen u helpt

Wij koppelen u gratis aan een Vlaamse advocaat arbeidsrecht die past bij uw situatie. Eén exclusieve match, doorgaans contact binnen 24 uur. U betaalt enkel uw advocaat, en alleen als u beslist verder te gaan.